Ứng dụng Công nghệ AI sáng tác truyện tranh tuyên truyền

1. Thực trạng Trong thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và vận động nhân dân tham gia bảo đảm an ninh, trật tự đã được triển khai bằng nhiều hình thức như đăng tải bài viết, thiết kế áp phích, phát tờ rơi, tuyên truyền trực tiếp tại tổ dân phố và thông qua các trang mạng xã hội. Các hình thức này đã góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân, tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế. Nhiều nội dung pháp luật có tính chuyên môn cao, nhiều thuật ngữ, điều khoản và quy định khó nhớ, chưa thực sự hấp dẫn đối với người đọc. Một số bài tuyên truyền còn dài, chủ yếu trình bày dưới dạng văn bản nên người dân dễ bỏ qua hoặc chỉ đọc tiêu đề mà không tiếp cận đầy đủ thông tin. Hình thức tuyên truyền giữa các chủ đề chưa có sự liên kết, chưa hình thành được sản phẩm truyền thông có nhân vật, câu chuyện và dấu ấn nhận diện riêng. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến thói quen tiếp nhận thông tin của người dân có nhiều thay đổi. Người dùng có xu hướng quan tâm đến những nội dung ngắn gọn, trực quan, có hình ảnh, tình huống và cảm xúc. Đặc biệt, các thông tin sai sự thật, nội dung tiêu cực, phương thức và thủ đoạn phạm tội mới thường được phát tán nhanh, trong khi các bài tuyên truyền pháp luật theo phương pháp truyền thống đôi khi chưa tạo được sức lan tỏa tương xứng. Từ thực tế trên, việc xây dựng bộ truyện tranh tuyên truyền có hệ thống, sử dụng các tình huống đời thường để chuyển tải kiến thức pháp luật là một trong những giải pháp cần thiết, phù hợp với xu hướng truyền thông hiện đại và đặc điểm tiếp nhận thông tin của nhân dân. ------------------ 2. Giải pháp thực hiện: Sáng kiến tập trung xây dựng Bộ truyện tranh tuyên truyền mang tên “Gia đình Hồng Xiêm”, lấy bối cảnh chính là một gia đình và khu dân cư trên địa bàn phường Hồng Bàng. Các nhân vật trong truyện đều là nhân vật hư cấu nhưng được xây dựng gần gũi, có đặc điểm, tính cách và hoàn cảnh rõ ràng, đại diện cho những nhóm đối tượng thường gặp trong đời sống xã hội. Nhân vật trung tâm gồm người cao tuổi, phụ nữ, người lao động, người kinh doanh nhỏ lẻ, thanh niên và cán bộ Công an phường. Mỗi nhân vật có vai trò riêng trong từng câu chuyện, qua đó giúp phản ánh nhiều góc nhìn, tâm lý và tình huống thực tế. Hình ảnh cán bộ Công an được thể hiện gần gũi, trách nhiệm, tận tình hướng dẫn, giải thích pháp luật và đồng hành cùng nhân dân giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Mỗi chương truyện tập trung vào một chủ đề tuyên truyền cụ thể, như: Phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng; Phòng, chống trộm cắp tài sản; Phòng, chống tệ nạn ma túy; Bảo đảm trật tự đô thị, trật tự đường hè; Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Hướng dẫn thực hiện căn cước, định danh điện tử và dịch vụ công trực tuyến; Tuyên truyền chính sách an sinh xã hội, vay vốn chính sách; Thu nhận mẫu ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Phòng ngừa tín dụng đen và các hành vi vi phạm pháp luật khác; Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, Các vấn đề nóng khác nổi lên trên địa bàn và toàn quốc trong thời gian gần đây v.v... Nội dung truyện không trình bày pháp luật một cách khô cứng mà được chuyển hóa thành các tình huống có mở đầu, diễn biến, mâu thuẫn và cách giải quyết. Mỗi chương đều có thông điệp tuyên truyền rõ ràng, lời thoại ngắn gọn, ngôn ngữ đời thường, hạn chế sử dụng thuật ngữ chuyên môn khó hiểu. Những quy định quan trọng được cán bộ Công an hoặc nhân vật trong truyện giải thích trực tiếp, giúp người đọc hiểu được hành vi nào đúng, hành vi nào sai, hậu quả có thể xảy ra và cách xử lý phù hợp. Về hình thức, truyện được thiết kế theo khổ dọc, phù hợp với màn hình điện thoại và việc đăng tải trên Facebook, Zalo, các nhóm cộng đồng hoặc trình chiếu tại hội nghị, buổi tuyên truyền. Bố cục các khung tranh được sắp xếp linh hoạt, kết hợp giữa cảnh toàn, cảnh đối thoại và hình ảnh cận cảnh để tạo cảm xúc, nhấn mạnh nội dung trọng tâm. Mỗi chương truyện có thể gồm trang bìa, từ ba đến năm trang nội dung và một trang kết thúc. Trang cuối tập trung khẳng định thông điệp, lời khuyến cáo hoặc hành động cụ thể mà người dân cần thực hiện. Toàn bộ các chương được xây dựng thống nhất về tên truyện, hệ thống nhân vật, phong cách hình ảnh và đơn vị thực hiện, qua đó tạo thành một sản phẩm tuyên truyền có tính nhận diện lâu dài. ------------------ 3. Cách thức triển khai Việc xây dựng và phát hành Bộ truyện tranh “Gia đình Hồng Xiêm” được thực hiện theo các bước sau: Bước 1: Lựa chọn chủ đề tuyên truyền Căn cứ tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn, các văn bản chỉ đạo, quy định pháp luật mới, những vấn đề được nhân dân quan tâm và phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của các loại tội phạm để lựa chọn nội dung phù hợp. Ưu tiên các chủ đề có tính thời sự, liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân hoặc đang phát sinh nhiều nguy cơ, vi phạm trên địa bàn. Bước 2: Xây dựng tình huống và kịch bản Mỗi nội dung pháp luật được chuyển thành một tình huống cụ thể xảy ra trong gia đình, ngõ phố, tổ dân phố hoặc các địa điểm quen thuộc với người dân. Kịch bản cần xác định rõ nhân vật, bối cảnh, diễn biến, vấn đề pháp lý, cách xử lý và thông điệp cuối cùng. Các tình huống phải bảo đảm tính chân thực, dễ hiểu, không gây phản cảm, không làm lộ thông tin cá nhân và không sử dụng hình ảnh của vụ việc có thật khi chưa được phép. Bước 3: Kiểm tra nội dung pháp luật Trước khi thiết kế, nội dung kịch bản, lời thoại và các thông tin liên quan đến mức xử phạt, quyền, nghĩa vụ của công dân phải được đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành và ý kiến của cán bộ có chuyên môn. Việc kiểm tra giúp hạn chế sai sót, bảo đảm sản phẩm tuyên truyền chính xác, thống nhất với chủ trương, quy định của pháp luật, và hướng dẫn của cấp trên, bảo đảm không để lộ lọt bí mật nhà nước. Bước 4: Thiết kế hình ảnh truyện tranh Tiến hành xây dựng các khung tranh theo kịch bản đã được duyệt. Hình ảnh cần thống nhất về đặc điểm nhân vật, trang phục, bối cảnh, màu sắc và cách trình bày lời thoại. Nội dung chữ trong từng khung phải ngắn gọn, kích thước trang truyện khổ 9:16 dễ đọc trên điện thoại. Có thể ứng dụng kết hợp các công cụ thiết kế đồ họa và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xây dựng hình ảnh, tạo bối cảnh, chỉnh sửa bố cục và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, sản phẩm cuối cùng vẫn phải được cán bộ phụ trách kiểm tra về nội dung, hình ảnh, chính tả và tính phù hợp trước khi đăng tải. Hiện nay Công an phường Hồng Bàng đang kết hợp ứng dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini để tạo hình ảnh sau đó sử dụng Photoshop để tinh chỉnh màu ảnh, chèn hội thoại (hội thoại do AI làm ra thường mắc sai sót về chính tả, ngữ điệu bị gò bó gượng ép). Bước 5: Đăng tải và tổ chức tuyên truyền Các chương truyện được đăng tải định kỳ hoặc đột xuất (theo tình hình ANTT) trên trang mạng xã hội của Công an phường Hồng Bàng (facebook.com/CAHongBang) và chia sẻ tới các nhóm tổ dân phố, đoàn thể, trường học, cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn. Bước 6: Tiếp nhận phản hồi và hoàn thiện Theo dõi lượt tiếp cận, tương tác, chia sẻ và ý kiến phản hồi của người dân đối với từng chương truyện. Trên cơ sở đó, điều chỉnh cách xây dựng nội dung, độ dài lời thoại, hình thức thể hiện và lựa chọn những chủ đề phù hợp hơn. Những nhân vật, tình huống được người dân quan tâm có thể tiếp tục phát triển thành chuỗi nội dung dài hạn hoặc chuyển thể thành video hoạt hình ngắn, infographic và các sản phẩm truyền thông khác. Cụ thể, thời gian vừa qua, Công an phường còn sử dụng hình ảnh của các nhân vật trong truyện tranh để in ra các pano, áp phích tuyên truyền (chủ yếu về phòng chống ma túy, phòng chống đánh bạc cá cược online, số điện thoại đường dây nóng v.v...) dán vào các hộp nhựa đựng giấy rút để tặng cho các hộ kinh doanh (hàng ăn, cafe) trên địa bàn. ------------------ 4. Điểm mới, tính sáng tạo của sáng kiến Điểm mới của sáng kiến là xây dựng một hệ thống nhân vật và bối cảnh xuyên suốt thay vì thực hiện từng sản phẩm tuyên truyền riêng lẻ. Người dân không chỉ tiếp nhận một quy định pháp luật mà còn theo dõi quá trình sinh hoạt, thay đổi nhận thức và hành động của các nhân vật qua từng chương truyện. Sáng kiến kết hợp giữa kiến thức pháp luật, nghiệp vụ tuyên truyền, nghệ thuật kể chuyện và công nghệ thiết kế hình ảnh. Những nội dung chuyên môn được đơn giản hóa bằng ngôn ngữ đời thường nhưng vẫn bảo đảm đúng bản chất và quy định pháp luật. Bộ truyện có khả năng mở rộng linh hoạt, không giới hạn số lượng chương và chủ đề. Khi phát sinh một vấn đề mới, đơn vị có thể nhanh chóng xây dựng tình huống, đưa nhân vật quen thuộc vào câu chuyện để chuyển tải thông tin mà không phải xây dựng lại toàn bộ nhận diện từ đầu. Việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo còn góp phần giảm thời gian thiết kế, tiết kiệm chi phí, chủ động trong sản xuất nội dung và nâng cao chất lượng hình ảnh tuyên truyền. ------------------ 5. Hiệu quả dự kiến Việc triển khai Bộ truyện tranh “Gia đình Hồng Xiêm” dự kiến mang lại những hiệu quả sau: Thứ nhất, nâng cao khả năng tiếp cận và ghi nhớ kiến thức pháp luật của nhân dân. Thông qua tình huống, hình ảnh và lời thoại gần gũi, người đọc có thể dễ dàng nhận diện nguy cơ, hiểu quy định và biết cách xử lý khi gặp tình huống tương tự. Thứ hai, tăng tính hấp dẫn và khả năng lan tỏa của nội dung tuyên truyền trên mạng xã hội. Truyện tranh phù hợp với thói quen xem nội dung bằng điện thoại, có thể chia sẻ nhanh tới các nhóm cộng đồng và tiếp cận nhiều nhóm tuổi. Thứ ba, xây dựng hình ảnh người cán bộ Công an cơ sở gần dân, sát dân, tận tình hướng dẫn và đồng hành cùng nhân dân. Qua đó góp phần củng cố niềm tin, tăng cường mối quan hệ giữa lực lượng Công an với nhân dân trên địa bàn. Thứ tư, hình thành kho dữ liệu truyền thông có thể tái sử dụng lâu dài. Các chương truyện có thể được in ấn, trình chiếu, chuyển thành video hoặc sử dụng trong các đợt tuyên truyền chuyên đề. Thứ năm, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội, hạn chế vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở. Khi người dân được cảnh báo sớm, hướng dẫn rõ ràng và biết cách bảo vệ bản thân, gia đình, khả năng phát sinh vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự sẽ được giảm thiểu. Thứ sáu, tạo dựng sản phẩm truyền thông đặc trưng của Công an phường Hồng Bàng, thể hiện tinh thần chủ động đổi mới, sáng tạo, ứng dụng công nghệ số trong công tác Công an và phục vụ nhân dân. ------------------ 6. Khả năng áp dụng và nhân rộng Sáng kiến có thể triển khai ngay tại Công an phường Hồng Bàng với nguồn nhân lực, trang thiết bị và các nền tảng mạng xã hội hiện có. Quá trình thực hiện không yêu cầu kinh phí lớn, chủ yếu tận dụng năng lực "số", tính sáng tạo, xây dựng nội dung của cán bộ và các công cụ thiết kế số, tiết kiệm chi phí quay dựng video. Mô hình có thể được áp dụng tại các đơn vị Công an cấp xã, phường, cơ quan, trường học và tổ chức đoàn thể. Từng đơn vị có thể xây dựng nhân vật, bối cảnh và nội dung phù hợp với đặc điểm địa bàn nhưng vẫn vận dụng chung phương pháp chuyển hóa quy định pháp luật thành những câu chuyện đời thường. Trong tương lai, Bộ truyện “Gia đình Hồng Xiêm” có thể phát triển thành hệ sinh thái tuyên truyền số gồm truyện tranh, video hoạt hình, sách điện tử, bộ câu hỏi tình huống, tài liệu tuyên truyền trong trường học và các sản phẩm truyền thông tương tác trên mạng xã hội. ------------------ 7. Minh chứng cụ thể trên Facebook Hashtag: #GiaDinhHongXiem 7. Minh chứng cụ thể: -Facebook: Hashtag #GiaDinhHongXiem - Podcast: https://cand.vn/to-quoc-trong-tim-cay-truyen-tranh-cung-chu-cong-an-post815095.html - Báo Công an nhân dân: https://cand.vn/series-gia-dinh-hong-xiem-va-viec-ung-dung-ai-tuyen-truyen-phong-chong-toi-pham-post794961.html